#991444 15.08.2012 12:34:58
2003–2006: American Life, Confessions on a Dance Floor i Confessions Tour
W 2003 Madonna współpracowała ze Steven Kleinem nad wystawą X-STaTIC PRO=CeSS, w której znalazły się zdjęcia artystki z sesji dla magazynu W i siedem segmentów wideo. Była ona dostępna w nowojorskiej galerii Deitch Projects od marca do maja 2003 roku, a potem w zmienionej wersji podróżowała po świecie[129]. Dziewiąty album studyjny piosenkarki, American Life, ukazał się w kwietniu 2003 i koncentrował się głównie na obserwacjach amerykańskiego życia, zyskując mieszane recenzje krytyków[130]. Madonna skomentowała go: „[American Life] był jak podróż w przeszłość, powracając do wszystkiego tego, co dokonałam, wszystkiego co doceniłam i wszystkiego, co dla mnie coś znaczyło”[131]. Tytułowy utwór, wydany na pierwszym singlu, znalazł się na 37 miejscu listy Billboard Hot 100[41]. Jego pierwszy teledysk został przez Madonnę wstrzymany do dystrybucji, z powodu zawartej w nim przemocy i tematów wojennych, co zbiegło się z wybuchem wojny amerykańsko-irackiej[132] (później zrealizowaną drugą wersję wideoklipu). Z tylko czterema milionami sprzedanych egzemplarzy, American Life jest najsłabiej sprzedającym się albumem studyjnym artystki[133]. W sierpniu 2003, w trakcie dorocznej gali MTV Video Music Awards, Madonna wykonała wspólnie z Britney Spears, Christiną Aguilerą i Missy Elliott swój kolejny singel, "Hollywood", całując dwie pierwsze towarzyszki i wywołując tym olbrzymi skandal[134][135]. Później pojawiła się gościnnie w utworze Spears "Me Against the Music" z jej albumu In the Zone i towarzyszącym mu teledysku[136]. W listopadzie 2003 ukazał się minialbum Remixed & Revisited, zawierający remiksy utworów z American Life i studyjną wersję utworu "Your Honesty", który powstał podczas prac nad albumem Bedtime Stories, ale się na nim nie znalazł[137]. Później Madonna podpisała kontrakt z Callaway Arts & Entertainment na wydanie pięciu książek dla dzieci. Pierwsza z nich, Angielskie różyczki, ukazała się we wrześniu 2003, debiutując na liście bestsellerów magazynu The New York Times i do dziś będąc najszybciej sprzedającą się fotoksiążką dla dzieci w historii[138][139]. Kate Kellway z magazynu The Guardian napisała: „[Madonna] jest aktorką grającą kogoś, kim nigdy nie będzie – J. K. Rowling, angielską różę”[140]. Kolejne cztery książki ukazywały się do 2005, zaś od 2006 do 2009 Madonna wydawała kontynuacje Angielskich różyczek[141].
W 2004 roku Madonna wniosła do sądu pozew przeciwko Warner Music Group i Time Warner, właścicielom koncernu Maverick, stwierdzając jakoby złe zarządzanie zasobami spółki i słaba księgowość kosztowała koncern miliony dolarów. Warner wytoczył powództwo wzajemne, wskazując na to, że Maverick samemu stracił dziesiątki milionów dolarów[142][143]. Spór rozwiązał się, gdy udziały Mavericka, zarządzane przez Madonnę i Ronniego Dasheva, zostały zakupione przez Warnera. Mimo, iż koncern stał się w całości zależny od Warner Music Group, wciąż aktualny był solowy kontrakt Madonny z Warnerem[142]. W 2004 Madonna wyruszyła w światową trasę koncertową Re-Invention World Tour, w ramach której zagrała koncerty w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Europie. Była to najlepiej zarabiająca trasa koncertowa roku, gromadząc 125 milionów dolarów[144]. W październiku na antenie MTV wyemitowany film dokumentalny Sekrety Madonny, przedstawiający kulisy trasy[145]. W czerwcu 2006 ukazał się on na DVD, wraz z albumem CD z nagraniami na żywo utworów z koncertu, w zestawie I'm Going to Tell You a Secret (jest to pierwszy album koncertowy Madonny, ale przy tym Re-Invention World Tour jest do dziś jedyną trasą artystki, której zapis nie został oficjalnie wydany na wideo)[146]. W 2005 Rolling Stone sklasyfikował Madonnę na 36 miejscu swojej listy 100 najlepszych artystów w historii[147]. W tym samym roku piosenkarka zaśpiewała cover "Imagine" Johna Lennona na koncercie charytatywnym Tsunami Aid, a później wykonała trzy swoje utwory na koncercie Live 8 w Londynie[148][149].
Próbowałam różnych rzeczy, gdy Stuart [producent Stuart Price] wniósł coś do mojej muzyki. To było jak boża inspiracja. Tak jakby powiedziało mi: "To jest kierunek mojego nagrania". Naszym celem było stworzenie nagrania, którego mógłbyś puszczać na imprezie czy w samochodzie, bez konieczności omijania ballady. Non stop.
— Madonna o Confessions on a Dance Floor[150]
W listopadzie 2005 ukazał się dziesiąty album studyjny Madonny, Confessions on a Dance Floor, który zadebiutował na pierwszych miejscach list sprzedaży na wielu wpływowych rynkach dystrybucyjnych[151]. Muzycznie, płyta była stworzona jako klubowy set dla DJ-a. Piosenki na krążku rozpoczynały się lekko i szczęśliwie, lecz w miarę postępu stawały się intensywniejsze, a ich teksty dotyczyły bardziej osobistych przeżyć, tytułowych wyznań[151]. Keith Caulfieldn z Billboardu skomentował, że album był powrotem Madonny do formy Królowej Popu[152]. Confessions... zdobył Nagrodę Grammy w kategorii najlepszego albumu elektronicznego/dance[77]. Pierwszy singel, "Hung Up", zdobył pierwsze miejsca na listach przebojów w rekordowej liczbie 45 państw, dostając się dzięki temu do Księgi rekordów Guinnessa[153]. "Sorry", drugi singel, stał się dwunastym hitem numer jeden artystki w Wielkiej Brytanii[42]. W maju Madonna wyruszyła w światową trasę koncertową Confessions Tour, która zgromadziła 1.2 miliona widzów i zarobiła ponad 194.7 miliona dolarów, stając się wówczas najbardziej dochodową trasą artystki żeńskiej w historii[154]. Wiele kontrowersji wywołało wykonanie piosenki "Live to Tell", w trakcie której Madonna, z koroną cierniową na głowie, przymocowana była do wielkiego krucyfiksa. Dzięki temu, koncerty były bojkotowane m.in. przez Watykan, rosyjskie organizacje religijne i biskupów z Düsseldorf[155][156]. Artystka skomentowała skandal: „Moje wykonanie nie jest antychrześcijańskie, świętokradzkie ani bluźniercze. Jest raczej moją prośbą do publiczności o zachęcanie się do wspólnej pomocy i zobaczenia świata jako jednolita całość”[157].
W trakcie trwania trasy, Madonna wspomogła fundację Raising Malawi, fundując dla Malawi sierociniec i odwiedzając ten kraj[158]. 10 października 2006 złożyła do sądu sprawę o adopcję dziecka z malawijskiego sierocińca, Davida Banda Mwale'a (później również Ciccone Ritchiego)[159]. Sprawa wywołała kontrowersje, jako że proces narzucił domniemanym rodzicom przed adopcją chłopca zamieszkanie w Malawi przez przynajmniej rok, czego ci nie zrobili[160]. Artystka wypowiedziała się w programie The Oprah Winfrey Show, że żadne malawijskie prawo nie reguluje adopcji przez obcokrajowców i opisała, jak bardzo David cierpiał z powodu zapalenia płuc po malarii i gruźlicy, gdy go pierwszy raz spotkała[161]. Yohane, biologiczny ojciec Bandy, skomentował: „Te tak zwane prawa człowieka nękają mnie codziennie, grożąc, że nie jestem świadomy tego, co robię (...). Chcą, żebym popierał ten proces, czego nie mogę zrobić, gdyż popieram Madonnę i jej męża”[162]. Sprawa adopcji zakończyła się 28 maja 2008[163]. Pod koniec 2006 sklep H&M wydał linię ubrań piosenkarki, zatytułowaną M by Madonna[164]. Firma skomentowała, że kolekcja Madonny jest „ponadczasowa, unikatowa i olśniewająca”[165].
2007–2010: Live Nation, Hard Candy, Sticky & Sweet Tour, Celebration i inne projekty
Madonna podczas premiery filmu Jestem, bo jesteśmy w 2008 roku.
W 2007 Madonna wydała charytatywny singel "Hey You", który w pierwszym tygodniu sprzedaży cyfrowej był dostępny bez odpłat. Później artystka pojawiła się podczas londyńskiego koncertu z serii Live Earth, gdzie wykonała kilka swoich utworów, w tym "Hey You"[166]. Następnie, Madonna potwierdziła odejście z Warner Bros. Records, po czym podpisała dziesięcioletni kontrakt z Live Nation opiewający na 120 milionów dolarów. Poza tym, ufundowała nowy oddział spółki, Live Nation Artists[167]. Później piosenkarka wyprodukowała i napisała film dokumentalny Jestem, bo jesteśmy, dotyczący życia w Malawi. Reżyserem produkcji jest Nathan Rissman, ogrodnik Madonny[168]. Następnie zaliczyła swój debiut w roli reżysera, wydając w 2008 film Mądrość i seks. Oprócz tego, napisała do niego scenariusz, opowiadający o trzech przyjaciołach i ich aspiracjach. Skomentowała, że zainspirował ją do tego Ritchie. „Wszystko, nad czym pracuję, jest autobiograficzne, bezpośrednio lub pośrednio, bo kogo znam bardziej niż samą siebie?”[169]. Film zyskał mieszane recenzje[170]. W grudniu 2007 Rock and Roll Hall of Fame potwierdziło przyjęcie Madonny do grona swoich artystów w 2008[171]. Oficjalna ceremonia odbyła się 10 marca 2008[172], jednak Madonna na niej nie zaśpiewała, prosząc Iggy'ego Popa i zespół The Stooges o wykonanie jej utworów "Burning Up" i "Ray of Light". Zamiast tego, podziękowała Christopherowi Flynnowi, jej nauczycielowi tańca od 25 lat, za jego zachęty do realizowania marzeń[173].
Prawdopodobnie w wielu aspektach większość piosenek [na Hard Candy] jest [autobiograficzna]. Ale raczej w niezamierzony sposób. Naprawdę nie myślę o opowiadaniu osobistych opowieści, gdy piszę muzykę. To przychodzi samo. A długo potem, po sześciu miesiącach, ośmiu miesiącach, myślę sobie: „Oh, właśnie o tym napisałam tą piosenkę”. A gdy gram [ją] dla mnóstwa ludzi, oni wszyscy myślą: „Oh, mogę się zupełnie do tego odnieść”.
— Madonna o Hard Candy[174]
W kwietniu 2008 ukazał się jedenasty album studyjny Madonny, Hard Candy. Połączył on w sobie style takie jak pop, R&B, hip hop i dance, z kolei teksty były dla artystki autobiograficzne. Tworząc płytę, piosenkarka współpracowała m.in. z Justinem Timberlakiem, Timbalandem, Pharrellem Williamsem i Danją[175]. Album zadebiutował na szczytach list sprzedaży w niemal czterdziestu krajach, w tym w USA na liście Billboard 200[176][177]. Zebrał głównie pozytywne recenzje krytyków, choć niektórzy nazywali go „próbą zawładnięcia rynkiem muzyki urban”[178]. Pierwszy singel promujący wydawnictwo, "4 Minutes", z gościnnymi udziałami Timberlake'a i Timbalanda, znalazł się na trzecim miejscu listy Billboard Hot 100 (co jest najwyższą pozycją artystki od czasu singla "Music" w 2000), dzięki czemu Madonna pokonała Elvisa Presleya i stała się artystą z największą liczbą utworów z pierwszej dziesiątki tego notowania ("4 Minutes" jest już 37. jej singlem uplasowanym w pierwszej dziesiątce listy)[179]. W Wielkiej Brytanii Madonna utrzymała swoją pozycję artystki żeńskiej z największą liczbą hitów jeden, jako że "4 Minutes" stał się trzynastym numerem jeden na liście UK Singles Chart[180].
W sierpniu 2008 artystka wyruszyła w światową trasę koncertową Sticky & Sweet Tour, w ramach której do końca roku zagrała koncerty w Europie, Ameryce Północnej i Południowej. Do tego etapu, który planowano za finalny, trasa zarobiła 280 milionów dolarów, pobijając ustanowiony wcześniej przez Confessions Tour rekord najbardziej dochodowej trasy koncertowej solowego artysty w historii[181]. Latem 2009 trasę kontynuowano, z niewielkimi zmianami wizualnymi i w liście utworów. Odbyły się wówczas koncerty Madonny w Europie, głównie w krajach, gdzie nie była ona już dawno lub wcale[182]. Po ich zakończeniu, dochód trasy wyniósł 408 milionów dolarów, dzięki czemu Sticky & Sweet Tour stał się wówczas drugą najbardziej dochodową trasą koncertową w historii (rekord należał do A Bigger Bang Tour zespołu The Rolling Stones)[181][183]. 15 sierpnia Madonna zagrała swój pierwszy koncert w Polsce, na warszawskim lotnisku Bemowo. Jako że dzień później artystka obchodziła swoje 51. urodziny, w trakcie show publiczność zaśpiewała jej "Sto lat" w języku polskim i angielskim, co artystka skomentowała: „To wy zmieniacie moje życie. To najlepszy urodzinowy prezent, jaki kiedykolwiek otrzymałam”[184]. Koncert wywołał dużo kontrowersji dzięki dacie odbycia się – 15 sierpnia jest w kościele katolickim świętem Wniebowzięcia NMP, a oprócz tego rocznicą cudu nad Wisłą i Świętem Wojska Polskiego. Mimo licznych protestów, show się odbyło[185][186][187].
Moje życie z Madonną, książka brata artystki, Christophera Ciccone, zadebiutowała na drugim miejscu listy bestsellerów The New York Times[188]. W jej autorstwie nie brała udziału sama Madonna, co doprowadziło do kłótni rodzeństwa[189]. Problemy narosły również między piosenkarką a Ritchiem (media informowały o granicach separacji między parą). Madonna wniosła sprawę o rozwód z Guyem, zwracając uwagę na różnice nie do pogodzenia, ostatecznie otrzymując go w grudniu 2008[190][191]. Później, artystka otrzymała nagrodę Recording Industry Association of Japan dla złotej zagranicznej artystki roku[192]. Następnie, postanowiła adoptować kolejne dziecko w Malawi. Sąd najwyższy tego kraju początkowo zgodził się na adopcję Chifundo „Mercy” James[193], ale później odrzucił wniosek z powodu faktu, że Madonna nie jest mieszkanką Malawi[194]. Piosenkarka ponowiła wniosek, ostatecznie otrzymując 12 czerwca 2009 prawa do adopcji Mercy[195]. We wrześniu 2009 ukazała się składanka największych przebojów Madonny, Celebration, tym razem podsumowująca całą jej karierę (a nie tylko jedną dekadę). Album ukazał się w wersjach dwu- i jednopłytowej, oraz jako DVD z kolekcją teledysków. Oprócz ponad trzydziestu utworów z poprzednich płyt artystki, na kompilacji znalazły się dwie premierowe, wydane na singlach piosenki – "Celebration" i "Revolver" (featuring Lil Wayne)[196]. Celebration znalazł się na pierwszym miejscu listy sprzedaży w Wielkiej Brytanii, dzięki czemu Madonna pokonała Elvisa Presleya na stanowisku solowego artysty z największą liczbą albumów na szczycie brytyjskiego notowania sprzedaży[197]. W tym samym miesiącu piosenkarka pojawiła się na gali MTV Video Music Awards 2009, wygłaszając przemówienie na temat zmarłego kilka miesięcy wcześniej Michaela Jacksona[198]. Po zakończeniu dekady dekady 00. ujawniono, że Madonna sprzedała w tym dziesięcioleciu największą liczbę singli spośród wszystkich artystów, a także była najczęściej granym na antenach brytyjskich stacji radiowych wykonawcą muzycznym[199][200].
W styczniu 2010 Madonna wykonała "Like a Prayer" podczas koncertu charytatywnego Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief[201]. W marcu ukazał się jej trzeci album koncertowy, Sticky & Sweet Tour, który – jako pierwsze wydawnictwo w jej karierze – został oficjalnie wydany przez Live Nation, choć wciąż dystrybuowany był przez Warner Bros.[202] W kwietniu tego samego roku wyemitowano "The Power of Madonna" – odcinek serialu Glee, poświęcony Madonnie i jej muzyce, który sama artystka skomentowała: „wspaniały w każdym stopniu” i pochwaliła jego scenariusz oraz przesłanie równości[203][204]. Glee: The Music, The Power of Madonna, minialbum z coverami jej utworów, pełniący funkcję ścieżki dźwiękowej do odcinka, zadebiutował na pierwszym miejscu listy Billboard 200 i sprzedał się w USA w około 98 tysiącach sztuk[205][206]. W 2010 Madonna wydała wraz ze spółką Macy's kolekcję ubrań zaprojektowanych przez jej córkę Lourdes, „Material Girl”. Wchodzące w jej skład stroje inspirowane są punkowym stylem lat 80. XX wieku, którym interesowała się wówczas sama Madonna[207]. Niedługo później producent odzieży L.A. Triumph Inc. pozwał artystkę do sądu, twierdząc, że „Material Girl” jest nazwą handlową, pod którą od 1997 spółka sprzedaje ubrania, a sama Madonna używa jej bezprawnie. W owej sprawie znalazł się wniosek o zaniechanie dystrybucji kolekcji i oddanie producentowi wszystkich dochodów zarządzanej przez piosenkarkę linii[208]. Tymczasem Madonna potwierdziła plany otwarcia międzynarodowej sieci klubów fitness